Ekonomik işletmeler ve kendine yeten örgütler olarak kooperatifler ortaklarının ve bulundukları yerin yerel halkının sosyo-ekonomik durumlarının iyileşmesinde önemli bir rol oynamaktadır.
Özellikle gelişmekte olan ülkelerdeki kooperatif sektörü 2015 yılına kadar başarılması istenen “Yeni Yüzyılın Gelişme Hedefleri”nin önemli bir parçası olarak kabul edilmektedirler.
Tarımını gelişmiş ve üreticilerin sosyo-ekonomik yönden kalkınmasını sağlamış ülkelerde kooperatiflerin üst düzeyde geliştiği ve kırsal kalkınmada önemli rol oynadığı görülmektedir. Kooperatiflerin ekonomik ve sosyal pek çok yararı olduğu gibi ortaklarına ve tarımsal sanayiye katkıları bulunmaktadır.
Kooperatifçiliğin 1961 Anayasasının özel hükmü etkisiyle kalkınma planlarında İlke olarak yer alması, 1982 yılında yeniden hazırlanan anayasamızın 171. maddesinde de kooperatifçiliğin gerekliliği ve desteklenmesine dair hükme yer verilmesine rağmen kooperatifçilik istenilen düzeye çıkarılamamıştır. Bunun sonucu olarak ta, gelişmiş ülkelerde kamu ve özel sektör yanında güçlü bir sektör olarak yer alan kooperatifler, ülkemizde ekonomi üzerinde yeterli ölçüde etkili olamamıştır.
Kooperatifler Kanunumuz bugüne kadar birçok değişikliğe uğramıştır. Her değişiklikte kanunun çağdaş ve demokratik niteliği biraz daha zarar görmüştür. Ancak, en son 3 Haziran 2010 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen değişiklikler ile kooperatifçiliğimiz 65 yıl geriye götürülmüş ve dünyada benzeri olmayan bir kooperatifçiliğe dönüştürülmüştür. Yapılan değişiklik ilgili yasanın 90.ıncı Maddesindeki değişikliktir:
1163 sayılı Kanunun 90 ıncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 90 – İlgili bakanlık; kooperatiflerin, kooperatif birliklerinin, kooperatif merkez birliklerinin ve Türkiye Milli Kooperatifler Birliğinin işlem ve hesaplarını ve varlıklarını müfettişlere, kooperatif kontrolörlerine veya denetim için görevlendirilecek olan personele denetlettirilir.
13.06.2010 tarih ve 27610 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5983 sayılı kanun ile yapılan değişiklikler kooperatifçiliğin siyasallaşması demektir.
Bu durum ne uluslararası kooperatifçilik standartları ve ilkeleri ile ne de çağdaş demokrasi ve hukuk kuralları ile bağdaşmamaktadır.
Aynı zamanda İLO’nun 193 sayılı Hükümetlere Tavsiye Kararına da aykırıdır.
Tarım ve Köyişleri Bakanlığının, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının, Türkiye Milli Kooperatifler Birliğinin, Alman Kooperatifler Konfederasyonunun (DGVR), ülkemizdeki kooperatifçilikle ilgili tüm kurumların katılımıyla iki yıla yakın bir süre çalışılarak hazırlanan “Kooperatifçilik Strateji Belgesinin” mutabakatlarına da aykırıdır.
5 Mayıs 2010 tarihinde Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, ILO ve DGVR’nin müştereken yaptıkları ve kooperatiflerin de katıldığı “Uluslararası Kooperatifçilik Konferansı” sonuç bildirgesine de aykırıdır.
Bizler Türkiye’de Kooperatifçilik hareketinin gelişmişülkelerde olduğu gibi üst düzeylerde olmasını istiyoruz. Kooperatifçilikteki dağınık yapının giderilerek güçlü, bağımsız, demokratik yapılaşmanın olduğu tüm tarımsal kooperatifleri kapsayan sorunlarına çözüm getirecek bir yapılanma isteğindeyiz. Önümüzdeki engellerin giderilmesini beklerken yeni sorunlarla boğuşmak istemiyoruz. Devletin kooperatiflerine güvenmesini bir taraftan kooperatifçilik hareketine destaek verirken diğer taraftan önüne engeller çıkartılmasını istemiyoruz. Çünkü ülkemizin geleceği, küçük çiftçimizin geleceği, var olması kooperatifler yoluyla olacaktır. Kooperatiflerimizi güçlendirmediğimiz zaman bugün kırsalda ve metropollerde yaşanan sıkıntılar giderek artacak, göç ve dolayısıyla işsizlik artacak, varoşlarımız ve mutsuz insanlarımızın sayısı çoğalacaktır.
Bizler tarımda karşılaştığımız sorunlara çözüm bulunması, girdi teminindeki ve kullanımındaki sıkıntılarımızın önüne geçilmesi, eğitim düzeyimizin yükseltilmesi, bilinçli üreticilerimizin artarak istenilen kriterlerde üretim yapılmasını sağlamak ve bu konularda devletimizden katkı beklemekteyiz.Saygılarımızla,
Köy-Koop Merkez Birliği Sulama Kooperatifleri Merkez Birliği
Yönetim.Kurulu.adına Yönetim.Kurulu.adına
Mehmet ÖZKURNAZ Halis UYSAL
Genel Başkan Genel Başkan
25.07.2010
Geri Dön |